Przyczyny i leczenie osobowości lękliwej (unikającej)

0
135
fot. Pixabay.com

Osobowość lękliwa (unikająca) jest to zaburzenie psychiczne, którego objawem jest unikanie kontaktów oraz relacji międzyludzkich, chociaż osoba z taką osobowością będzie odczuwała wewnętrzną potrzebę tych kontaktów. Osoby te cechuje niska samoocena, ale też boją się, że mogą zostać ocenione albo skrytykowane przez inne osoby. To z kolei powoduje izolowanie się oraz poczucie odrzucenia i osamotnienia. Jakie są przyczyny osobowości unikającej? Jak leczyć taką osobowość?

Przyczyny osobowości unikającej?

Naukowcy są zdania, że występowanie samych czynników biologicznych nie warunkuje rozwoju osobowości unikającej. Przeprowadzone badania wykazały, że ważne znaczenie ma również temperament, a także związana z nim nieśmiałość oraz brak poczucia pewności siebie, chociaż nie wszystkie osoby, które mają te cechy, będą lękliwe.

Czynniki społeczne, które wpływają na powstawanie zaburzeń osobowości lękliwej, to:

  • postępowanie rodziców wobec dziecka, czyli dążenie do tego, aby miało wysokie osiągnięcia, a także społeczne sukcesy. Wywieranie dużej presji w okresie dorastania, aby dziecko tworzyło wizerunek społeczny, który będzie wzbudzał podziw i wrażenie, ale do tego dochodzi również silny krytycyzm za popełnienie nawet najdrobniejszego błędu lub za niedoskonałości. Wmawianie dziecku, że przynosi wstyd rodzinie. Wyśmiewanie błędów popełnianych przez dziecko, co jest też przyczyną do jego poniżania, a to może powodować doznawanie upokorzenia;
  • styl rodzicielski, który opiera się na poczuciu wstydu oraz wmawia dziecku niską samoocenę;
  • rodzina, w której jest przemoc, która ma problemy alkoholowe czy też rodzina, w której występuje przemoc seksualna;
  • doświadczenie przemocy ze strony rówieśników.

Leczenie osobowości lękliwej (unikającej)

Leczenie osobowości unikającej musi być poprzedzone poprawną diagnozą, która pozwoli skuteczniej pomóc danej osobie. Najważniejszą formą leczenia jest psychoterapia, ale w zależności od nasilenia cech oraz współwystępowania innych objawów, czasami konieczne jest również rozpoczęcia leczenia farmakologicznego.

fot. Pixabay.com

Tutaj najskuteczniejszą formą pomocy jest psychoterapia poznawczo-behawioralna. Jeśli chodzi o podejście poznawcze, to zakłada ono, że zachowanie danej osoby wynika z jej przekonań o sobie, a także o innych i o otaczającym świecie. Nieprawidłowe przekonania, a także związane z tym negatywne myśli mają automatyczny wpływ na styl funkcjonowania, ale też mogą być przyczyną zaburzeń. Podejście poznawcze skupia się głównie na koncepcji przetwarzania informacji. To oznacza, że ważne znaczenie ma, w jaki sposób te istotne przekonania, które składają się na strukturę procesów poznawczych, wpływają na powstawanie błędnego koła, które związane jest z występowaniem zaburzonych zachowani interpersonalnych u osoby unikającej, a także jak dochodzi do ich utrwalania. Tutaj podkreśla się, również, że ważne znaczenie ma poziom nadwrażliwości na zewnętrzne bodźce, które są interpretowane przez tę osobę jako zagrażające.

Z kolei psychoterapia psychodynamiczna zwraca uwagę, że dziecko uwewnętrznia standardy, które głoszą ważne dla niego osoby, np. rodzice albo nauczyciele. Te oczekiwania zostają zapisane przez dziecko, aby dążyło do bycia idealnym. W skład tych oczekiwań wchodzą cechy pożądane, a do tego dziecko wkłada cały swój wysiłek w to, aby mógł zrealizować ideał, ale też są to zakazy, nakazy i reguły postępowania, które mówią, czego mu nie wolno robić. To oznacza, że koncepcja psychodynamiczna będzie zwracać głównie uwagę na to, że osoba lękliwa ma bardzo silnie wykształcone ja idealne, a to oznacza, że ma wysokie aspiracje oraz ambicje, że charakteryzuje je duża potrzeba samorealizacji przy równoczesnym bardzo karzącym superego, który ciągle krytykuje i wytyka błędy.

W podejściu psychodynamicznym bierze się pod uwagę znaczenie doświadczeń, które miały miejsce w dzieciństwie oraz w okresie dorastania podczas rozwoju zaburzonej struktury osobowości. Możliwość przeanalizowania tych wczesnych doświadczeń u osoby lękliwej, a także uzyskanie w nie wglądu przyczynia się do zmian struktury osobowościowej, ale też pozwala na lepsze funkcjonowanie społeczne, a także podnosi jakość życia.

Natomiast psychoterapia interpersonalna to forma terapii, która bierze pod uwagę stałe przeżywanie lęku społecznego, a także niekorzystny obraz samego siebie, który został utrwalony w czasie dzieciństwa, ale też zwraca uwagę na silną samokontrolę oraz powściągliwość w kontaktach społecznych. W psychoterapii kładzie się nacisk na poczucie bezpieczeństwa, zaufanie, empatię oraz na wsparcie.

PODZIEL SIĘ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here