Wada postawy u dziecka – czym jest, z czego wynika, jak jej zapobiec?

Postawa ciała jest cechą charakterystyczną człowieka i ulega zmianie wraz z wiekiem. Czy można zatem mówić o „dobrej” lub „złej” postawie? Gdzie jest granica między  postawą, która jest typowa dla danej osoby w danym wieku a wadą postawy?

Postawa jest wynikiem funkcjonowania wielu elementów. Wpływ na nią mają czynniki czysto biologiczne takie jak funkcjonowanie układu nerwowego, kostno-stawowego, mięśniowego. Jest również obrazem emocji, funkcjonowania społecznego, relacji ze środowiskiem. Samopoczucie ma ogromny wpływ na sposób utrzymywania tułowia i głowy w przestrzeni. Największe znaczenie w ocenie postawy ma  tak zwana postawa nawykowa, którą dziecko przyjmuje podświadomie.

Dzisiaj wady postawy są bardzo częste. Można  upatrywać przyczyn w siedzącym trybie życia, deficytu aktywności ruchowej od najmłodszych lat, ale warto również zwrócić uwagę, że tempo życia wzrasta, oczekiwania wobec dzieci i młodzieży również. Okazuje się, że współczesne dzieci narażone są na znacznie większy stres w szkole, w domu i grupie rówieśniczej niż kilka czy kilkanaście lat temu.

Wada postawy  a wiek

Ocena postawy patrząc na osobę z tyłu czy przodu nie budzi kontrowersji, można w dość obiektywnie stwierdzić że jeden bark jest wyżej od drugiego , głowy jest przechylona itp. Wynika to z faktu że mamy punkt odniesienia pomiędzy dwoma stronami ciała, które porównujemy. Większym problemem jest zakwalifikowanie postawy obserwowanej z boku. Kręgosłup obserwowany z boku wręcz powinien mieć zachowane charakterystyczne krzywizny.  Te krzywizny kształtują się w pełni między 7 a 12 rokiem życia. Podobnie jest z wysklepieniem stopy czy osiowością kończyn dolnych.

Wyróżniamy dwa okresy krytyczne w kształtowaniu postawy. Pierwszy przypada na okres rozpoczęcia nauki w  szkole. Jest związany ze zmianą trybu życia. Drugi to okres pokwitania. Wtedy należy bacznie obserwować rozwój dziecka i zapewnić mu odpowiednią ilość aktywności fizycznej, odpowiednie formy odpoczynku ( ponieważ nadmiar sportu,zwłaszcza w okresie dojrzewania, też może okazać się niekorzystny!) i właściwe odżywianie.

Wady postawy  w dużej mierze wynikają z nawyków, cech osobowości. Są to wady nabyte. Trzeba jednak pamiętać o wadach postawy wrodzonych, na których powstanie nie zawsze mamy wpływ.

Prewencja

Na wystąpienie wady postawy tak jak na większość problemów zdrowotnych możemy znacząco wpłynąć, ale nie zawsze jest to możliwe ze względu na wspomniane wady wrodzone i uwarunkowania genetyczne. Warto obserwować rozwój dziecka, zapewnić mu odpowiednią ilość ruchu, dobre warunki do nauki, odrabiania lekcji,  postarać się aby miało możliwość rozwijać swoje hobby, aby zmniejszyć stres związany ze szkołą. Niepokojące objawy w postaci  wyraźnej asymetrii  i dolegliwości bólowych należy zgłaszać lekarzowi. Cześć z wad zostaje  wychwycona na badaniach kontrolnych. Pamiętajmy, że postawa człowieka wbrew pozorom jest zjawiskiem dynamicznym, może ale nie musi rzutować na problemy zdrowotne w późniejszym wieku.

 Gdy wada zostanie zdiagnozowana

Podstawą leczenia są chęci samego zainteresowanego, czyli dziecka do współpracy z rodzicami, fizjoterapeutą czy lekarzem. Ważna jest edukacja i zrozumienie problemu przez rodziców. Proces korekcji wady postawy to nie tylko rozciąganie jednych mięśni a wzmacnianie drugich. Najważniejsza jest kontrola ciała w przestrzeni, poczucie własnej sylwetki i kształtowanie nawyku prawidłowej postawy. Przywrócenie prawidłowych warunków anatomicznych jest ważne, ale jest tylko połową sukcesu jeśli nie wyeliminujemy nawyków przyjmowania złej postawy.

W postępowaniu korekcyjnym główna rolę odgrywają właściwie dobrane i wykonywane ćwiczenia. Oprócz nich stosuje się zabiegi manualne: rozluźnianie, rozciąganie mięśni, masaż. Uzupełnienie stanowią zabiegi z zakresu hydroterapii, elektrostymulacji, ciepłolecznictwa, kinesiotapingu. Czasami konieczne staje się zastosowanie wkładek do butów.

Niektóre wady postawy:

– plecy okrągło-wklęsłe

-plecy okrągłe

-plecy wklęsłe

-plecy płaskie

– postawa skoliotyczna

-kolana szpotawe /koślawe

– stopa płaska/ wydrążona/ końsko-szpotawa

-klatka piersiowa lejkowata/kurza