Urazy stawu skokowego. Mechanizm i fizjoterapia.

Staw skokowy to właściwie dwa stawy – skokowy górny i dolny- pracujące razem. Tworzą one funkcjonalna całość a ich działanie łączy się także z ruchami zachodzącymi w obrębie stopy. Staw skokowy górny tworzy kość skokowa oraz widełki obu kostek. Staw skokowy dolny  jest bardziej złożony – składa się z dwóch komór funkcjonujących razem. Stawy otaczają  liczne więzadła , które najczęściej ulegają uszkodzeniu podczas urazów.

Najpowszechniejszym urazem stawu skokowego jest jego skręcenie. Jest to również jedna z najczęstszych kontuzji miłośników jazdy na nartach . Następuje wraz z rozerwaniem torebki stawowej oraz więzadeł ale bez przemieszczenia powierzchni stawowych. Najczęściej kostka „ucieka” na zewnątrz, pojawia się ostry ból i obrzęk. Mechanizm ten powoduje naciągnięcie, naderwanie lub całkowite zerwanie torebki stawowej i więzadeł.

Wyróżniamy trzy stopnie urazu:

  • Pierwszy- dochodzi jedynie do „naciągnięcia” więzadeł, występuje niewielki obrzęk i nieznaczna utrata ruchomości.
  • Drugi-częściowe uszkodzenie więzadeł, duży obrzęk i utrata funkcji.
  • Trzeci -przerwanie ciągłości więzadeł, silny ból i duży obrzęk , któremu towarzyszy krwiak.

Podczas urazu może dojść do uszkodzenie połączenia (więzozrostu) kości piszczelowej i strzałkowej. Ocena uszkodzeń opiera się na analizie testów diagnostycznych i zdjęć rentgenowskich.

 

Leczenie rozpoczyna się w gabinecie lekarza ortopedy, który stawia diagnozę oraz wyklucza poważniejsze uszkodzenia. Skręcenie stawu skokowego leczone jest zazwyczaj pełnym odciążeniem chorej kończyny oraz odpoczynkiem, zimnymi okładami, uciskiem i podniesieniem kończyny. Czas powrotu do aktywności zależy od stopnia uszkodzenia.

Fizjoterapię po skręceniu początkowo skupia się na działaniach przeciwbólowych i przeciwzapalnych oraz zmniejszających obrzęk. W pierwszym okresie zwykle stosuje się stabilizator lub inną formę unieruchomienia. Następnie  stopniowo zwiększa się obciążenie kończyny oraz dąży się do przywrócenia prawidłowej funkcji stawu:

  • Ruchomość– po okresie unieruchomienia często pozostaje ograniczona. W celu jej poprawy stosuje się terapię manualną, masaże, ćwiczenia rozciągające mięśnie.
  • Czucie stawu-staw skokowy przenosi ciężar całego ciała oraz współpracując ze stopą dostosowuje się do nierówności terenu, z tego powodu otaczające go receptory dostarczają cennych informacji na temat położenia ciała w przestrzeni. Stosuje się ćwiczenia na niestabilnym podłożu ( materacu, poduszce sensomotorycznej), ćwiczenia z piłką, ćwiczenia równowagi i obciążania kończyny dolnej. Dla lepszych efektów leczenia stosuje się kinesiotaping.
  • Siła mięśni – konieczna dla prawidłowego funkcjonowania stawu. Stosuje się opór w czasie ćwiczeń uzyskiwany na przykład dzięki  elastycznym taśmom lub rękom terapeuty.

Skręcenie stawu skokowego choć bardzo powszechne może być przyczyna odległych w czasie przeciążeń i dolegliwości. Niewłaściwe usprawnianie lub jego brak mogą mieć konsekwencje  nawet w miejscach oddalonych od urazu.