Udar mózgu-przyczyny, objawy, skutki

Udar mózgu to poważna choroba zagrażająca życiu  i istotnie upośledzająca funkcje organizmu.

Udar mózgu można uznać za powikłanie chorób układu krążenia, ponieważ pojawia się w wyniku zaburzeń krążenia mózgowego. Charakteryzuje się nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, którego objawy utrzymują się powyżej 24 godzin.

Przyczyny

Udar może dotyczyć różnych obszarów mózgu powodując różne skutki upośledzenia ich funkcji. Również przebieg i nasilenie udaru mogą być różne. Udary można podzielić na te, które wynikają z wylewu krwi do mózgu czyli krwotoczne i te spowodowane zatrzymaniem dopływu krwi-niedokrwienne. Osiemdziesiąt procent udarów stanowią udary niedokrwienne.

Udar wymaga pilnej hospitalizacji na specjalistycznym oddziale. Udar może być przyczyną zgonu lub trwałej niepełnosprawności. Dotyczy osób po 55. roku życia, a szczyt zapadalności przypada w  wieku 65-70 lat. Udary mózgu w obszarze unaczynienia przez tętnice szyjne występują w większości przypadków, a w obszarze zaopatrywanym przez tętnice kręgowe znacznie rzadziej.

Udar niedokrwienny może być zakrzepowo-zatorowy, zatorowy lub hemodynamiczny (obniżenie ciśnienia tętniczego). W praktyce głównymi przyczynami udaru jest miażdżyca tętnic, nadciśnienie tętnicze oraz zatory pochodzące z  jam serca. Za czynniki ryzyka,  na które mamy wpływ jako pacjenci, uznaje się  właśnie choroby układu krążenia, cukrzycę, nadwagę i otyłość, palenie papierosów i spożywanie alkoholu, dietę bogatą w tłuszcze, brak aktywności fizycznej. Aby zapobiegać wystąpieniu udaru należy dążyć do eliminacji czynników ryzyka.

Udar mózgu może objawiać się:

  • silnymi bólami głowy, nudnościami, wymiotami;
  • częściowym porażeniem, osłabieniem jednej kończyny górnej i dolnej;
  • zaburzeniami czucia;
  • opadaniem kącika ust;
  • symptomami oponowymi np. sztywnością karku.;
  • zaburzeniami widzenia;
  • zaburzeniami mowy;
  • utratą świadomości.

Podstawowym działaniem w sytuacji stwierdzenia, któregoś z tych objawów jest wezwanie karetki i zapewnienie specjalistycznej opieki. Szybkie wdrożenie leczenia decyduje o rozległości uszkodzeń i rzutuje na możliwości powrotu do sprawności.

Skutki

Chociaż w wyniku niedokrwienia lub krwotoku uszkadzane są komórki nerwowe zarówno dróg piramidowych jak i pozapiramidowych, jednym z głównych objawów jest porażenie spastyczne wynikające z uszkodzenia tych pierwszych. Włókna nerwowe ulegają skrzyżowaniu i tak uszkodzenie prawej półkuli mózgu powoduje niedowład lewej strony ciała i odwrotnie, uszkodzenie lewej półkuli – zmiany po prawej stronie. Niedowład połowiczy spastyczny charakteryzuje się wzmożonym napięciem mięśni- w kończynie górnej z przewagą napięcia mięśni zginaczy a kończynie dolnej prostowników. Do tego obecne są wygórowane odruchy ścięgniste i odruchy patologiczne.

Oprócz niedowładu spastycznego mogą występować między innymi:

  • zaburzenia równowagi;
  • zaburzenia widzenia;
  • apraksja – niezdolność do wykonywania precyzyjnych ruchów;
  • afazja- zaburzenia mowy;
  • agnozja-niezdolność do rozpoznawania obiektów;
  • agrafia –niezdolność do pisania;
  • zaburzenia świadomości.

Może również rozwinąć się zespół zaniedbywania jednostronnego, polegający na pomijaniu chorej części ciała, zapominaniu o niej oraz ignorowaniu bodźców ze strony dotkniętej porażeniem.