Kręgozmyk-objawy i rehabilitacja

Kręgozmyk może być przyczyną dolegliwości bólowych pleców. Polega na przemieszczeniu górnego kręgu względem położonego niżej, najczęściej w kierunku brzusznym (kręgozmyk przedni).

Wyróżniamy następujące typy kręgozmyku:

  • Typ I – odmiana dysplastyczna lub wrodzona
  • Typ II – kręgozmyk na podłożu kręgoszczeliny, spowodowanej złamaniem przeciążeniowym lub wydłużeniem części między wyrostkami stawowymi bez urazu
  • Typ III – o podłożu zwyrodnieniowym u osób starszych, często połączony ze stenozą (zmniejszeniem światła) kanału kręgowego
  • Typ IV- spowodowany ostrym urazem np. złamaniem łuku kręgu
  • Typ V – spowodowany uszkodzeniem nasady łuku kręgu lub obszaru między wyrostkami stawowymi w wyniku chorób kości lub nowotworu.

Kręgozmyk powstaje najczęściej  w 3 i 4 dekadzie życia na podłożu kręgoszczeliny, która występuje u około 4-6% populacji. Kręgoszczelina –spondyloliza- jest wadą łuku kręgu najczęściej na poziomie piątego kręgu lędźwiowego. Polega na przerwaniu ciągłości łuku kręgu pomiędzy wyrostkami stawowymi. Kregoszczelina częściej dotyczy mężczyzn. Kręgozmyk z kolei polega na zsunięciu kręgu leżącego powyżej wraz z kolumną kręgosłupa względem kręgów położonych poniżej. Najczęściej występuje na poziomie L5-S1 (między odcinkiem lędźwiowym a kością krzyżową). Może częściej występować wśród osób wykonujących ruch wyprostu kręgosłupa np. gimnastyków, tancerzy.

Wyróżnia się następujące stopnie przesunięcia kręgów względem siebie:

  • I <25%
  • II- 25-50%
  • III- 50-75%
  • IV >75%

Najczęściej spotykanymi są stopień pierwszy i drugi. Do oceny kręgozmyku może służyć zdjęcie rentgenowskie, badanie za pomocą tomografii komputerowej  lub rezonansu magnetycznego.

Objawy

  • Ból pleców i/lub kończyny dolnej
  • Ból podczas wyprostu kręgosłupa
  • Objawy neurologiczne
  • Chromanie przestankowe neurogenne
  • Wzmożone napięcie mięśni kulszowo-goleniowych, skrócenie zginaczy stawów biodrowych
  • Sylwetka: przodopochylenie miednicy z pogłębioną lordozą lędźwiową, ustawieniem bioder w rotacji zewnętrznej i zgięcie kolan. Może występować zmniejszenie kifozy piersiowej lub plecy płaskie.

Rehabilitacja

W okresie ostrym zaleca się odpoczynek i niezbyt długie przebywanie w łóżku. Pomocna na krótki okres czasu może okazać kregozmyk2się orteza lub pas stabilizujący. Ulgę mogą przynieść zabiegi z zakresu fizykoterapii. Najbardziej obiecującą formą usprawniania okazują się ćwiczenia ukierunkowane na zwiększenie stabilizacji kręgosłupa i miednicy. Połączenie ćwiczeń aktywujących głębokie partie mięśni brzucha i mięsień wielodzielny, rozciągających  mięśnie kulszowo-goleniowe i zgięciowych kręgosłupa powoduje zmniejszenie dolegliwości bólowych.  W czasie ćwiczeń wykorzystuje się przybory w postaci piłek i elastycznych taśm aby zwiększyć ich efektywność. Zaleca się unikanie nagłych skrętów tułowia, powtarzających się ruchów przeprostu kręgosłupa i dźwigania ciężarów. Rozluźnianie mięśni nadmiernie napiętych i ćwiczenia rozciągające powinny być stopniowo wprowadzane z powodu ryzyka zwiększenia niestabilności kręgosłupa.

W momencie progresji ześlizgu, pogłębienia deficytów neurologicznych i utrzymujących się dolegliwości bólowych stosowane jest leczenie operacyjne.