Dyskopatia- czym jest dysk i dlaczego boli?

„Wypadnięcie dysku”, „ucisk dysku na nerw” to powszechne określenie przyczyny bólu pleców. Dlaczego wspomniany dysk jest uznawany za winowajcę i czy słusznie? Do czego są nam potrzebne „dyski” w kręgosłupie ?

Dyskopatia to określenie związane ze zwyrodnieniem  dysku. A sam dysk to krążek miedzykregowy znajdujący się pomiędzy trzonami kręgów, Składa się z jadra i otaczającego go pierścienia. Jądro jest półpłynne,  w 70 % składa się z wody.  Krążek spełnia bardzo ważną rolę dla naszego funkcjonowania:

  • Przenosi obciążenia
  • Amortyzuje wstrząsy
  • Stabilizuje i łączy sąsiednie kręgi
  • Pośredniczy w wymianie płynów między kręgami

Zwyrodnienie  spowodowane jest uszkodzeniami krążka co skutkuje tym , że nie spełnia on swojej funkcji i może być powodem bólu. Mimo że jest postrzegany za przyczynę dolegliwości,to jest tylko elementem długotrwałego procesu powstawania dysfunkcji. Na każdym z etapów może pojawić się ból jeśli nasz organizm nie będzie w stanie sobie dłużej radzić z problemem. Często mimo, że stwierdzono dyskopatię to może ona jedynie współtowarzyszyć innej dysfunkcji, która jest rzeczywistym źródłem dolegliwości.

Proces zwyrodnienia w 3 fazach:

  1. Przeciążenie. Najczęściej odnosi się do drobnych uszkodzeń wywołanych pracą statyczną- wymuszoną pozycją np. siedząca lub brakiem ergonomii pracy. Dochodzi do zaburzeń czynności mięśni, przeciążeń więzadeł i torebek stawowych, zarówno samego kręgosłupa jak i  miednicy i kości krzyżowej. Ból mięśniowy, często piekący, jest pierwszym sygnałem problemu. Niestety najczęściej pozostaje ignorowany lub zaleczany domowymi sposobami. Pojawia się zaburzenie równowagi między poszczególnymi grupami mięśni- jedne staja się nadmiernie napięte a inne osłabione. Ból promieniujący z mięśni i więzadeł często przypomina rwę kulszową., Krążek ulega drobnym uszkodzeniom. Zablokowaniu mogą ulec stawy krzyżowo-biodrowe.
  2. Niestabilność. W wyniku pęknięć w obrębie pierścienia,wysokość krążka zmniejsza się. Odległości między kręgami maleją a sam krążek nie jest już wydolny w przenoszeniu obciążeń.  Większe siły działają zatem na drobne stawy kręgosłupa prowadząc do ich przeciążeń i bólu. Obniżenie krążka powoduje rozluźnienie więzadeł a to staje się przyczyną niestabilności i utraty kontroli ruchu. Sam krążek może być przyczyna bólu lokalnego.
  3. Zmiany zwyrodnieniowo- wytwórcze kręgów. Dla odzyskania stabilności pojawiają się wyrośla kostne na obrzeżach kręgów i stawów kręgosłupa. Zwapnienia więzadeł i torebek stawowych powodują ograniczenie ruchu. Ponieważ zmiany są już zaawansowane mogą powodować ucisk na struktury nerwowe.

„ Wypadnięcie dysku”  dotyczy najczęściej sytuacji kiedy podnosząc ciężki przedmiot poczuliśmy silny ból pleców. Krążek mógł ulec zablokowaniu w niewłaściwej pozycji, przemieścić się w kierunku korzeni nerwowych powodując ich drażnienie, ucisk , stan zapalny i uwrażliwienie na ból. Mogą pojawić się zaburzenia czucia w ściśle określonych rejonach, ból do kolana czy do stopy , a w dalszym etapie  niedowłady mięśni. Na skutek przeciążeń także może dojść do „ wypadnięcia” krążka. Jest to proces związany  z obciążeniem mechanicznym a nie procesami starzenia się kręgosłupa, występuje najczęściej w średnim wieku.

Zmiany w obrębie samego krążka często występują także u osób , które nie doświadczają bólu kręgosłupa.  Zatem dysk może byś źródłem bólu ale nie musi.  Jego dysfunkcja jest tylko jednym elementem w  szeregu zmian.  Każda ze struktur kręgosłupa może być przyczyną bólu, ponieważ niewydolność jednej struktury odbija się na pozostałych.